Στήριξη των εργαζομένων – Διασφάλιση της προστασίας στην πράξη
Στις 17 Οκτωβρίου 2025 θεσπίστηκε στην Ελλάδα ο Νόμος 5239/2025 με τίτλο «Δίκαιη εργασία για όλους: απλοποίηση της νομοθεσίας – στήριξη των εργαζομένων – διασφάλιση της προστασίας στην πράξη», ο οποίος αποσκοπεί στον εκσυγχρονισμό του εργασιακού πλαισίου, ενισχύοντας παράλληλα την προστασία των εργαζομένων. Η εν λόγω εμβληματική νομοθετική παρέμβαση σηματοδοτεί μια σημαντική στροφή προς τον ψηφιακό μετασχηματισμό και την απλούστευση των διοικητικών διαδικασιών στο ελληνικό εργατικό δίκαιο.
Μεταρρυθμίσεις Εργατικού Δικαίου και Μείωση Γραφειοκρατίας
Το πεδίο εφαρμογής του Μέρους Α του νόμου περιλαμβάνει τροποποιήσεις του Κώδικα Εργατικού Δικαίου αναφορικά με την προστασία των εργαζομένων, καθώς και πρόσθετες ρυθμίσεις που στοχεύουν στον περιορισμό γραφειοκρατικών υποχρεώσεων και στην ενίσχυση των δικαιωμάτων των εργαζομένων. Οι μεταρρυθμίσεις αυτές επηρεάζουν ουσιαστικά κάθε πτυχή της εργασιακής σχέσης, από τη σύναψη της σύμβασης μέχρι τη λύση της.
Αντιμετώπιση Βίας και Παρενόχλησης στον Χώρο Εργασίας
Το άρθρο 62 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου τροποποιήθηκε με νέες διατάξεις που επιβάλλουν σε κάθε εργοδότη την υποχρέωση θέσπισης πολιτικών εντός της επιχείρησης για την πρόληψη και αντιμετώπιση περιστατικών βίας και παρενόχλησης, καθώς και για τη διαχείριση εσωτερικών καταγγελιών. Οι πολιτικές αυτές οφείλουν να περιλαμβάνουν μηχανισμούς αναφοράς και διερεύνησης περιστατικών, με στόχο τη δημιουργία ενός ασφαλέστερου και πιο αξιοπρεπούς εργασιακού περιβάλλοντος για όλους τους εργαζομένους.
Απρόβλεπτο Ωράριο και Ευέλικτες Ρυθμίσεις Απασχόλησης
Σε περιπτώσεις όπου το πρόγραμμα εργασίας είναι σε μεγάλο βαθμό απρόβλεπτο, οι εργοδότες υποχρεούνται πλέον να ενημερώνουν τους εργαζομένους για τις ώρες και τις ημέρες εργασίας εντός εύλογου χρονικού διαστήματος. Ο νόμος εισάγει ελάχιστες προθεσμίες προειδοποίησης και κανόνες για την τροποποίηση του προγράμματος εργασίας. Σημαντικό είναι ότι καταργείται ο ελάχιστος εγγυημένος αριθμός ωρών εργασίας (ο οποίος δεν μπορούσε να είναι μικρότερος από το ένα τέταρτο του συμφωνημένου χρόνου εργασίας), καθώς και η απαγόρευση μονομερούς μετατροπής σύμβασης μερικής απασχόλησης σε σύμβαση εργασίας με κλήση (on-call).
Υποχρεώσεις Ενημέρωσης Εργαζομένων και Κατάργηση Τήρησης Εγγράφων σε Έντυπη Μορφή
Η ενημέρωση για τους όρους εργασίας πρέπει να παρέχεται εγγράφως, είτε σε έντυπη είτε σε ηλεκτρονική μορφή, κατά τρόπο που να διασφαλίζει ότι οι εργαζόμενοι μπορούν να έχουν πρόσβαση, να αποθηκεύουν και να εκτυπώνουν τις σχετικές πληροφορίες. Ιδίως, η χορήγηση των πληροφοριών αυτών μέσω της ηλεκτρονικής εφαρμογής «myErgani» θεωρείται ότι καλύπτει την απαίτηση έγγραφης γνωστοποίησης, απλουστεύοντας τις διοικητικές διαδικασίες και ενισχύοντας τη διαφάνεια.
Καταργείται η υποχρέωση τήρησης συγκεκριμένων εγγράφων στον χώρο εργασίας, μεταξύ των οποίων: η υποχρέωση ανάρτησης προγραμμάτων προσωπικού και ωραρίων εργασίας, η υποχρέωση ανάρτησης βιβλίου αδειών, η υποχρέωση επίδειξης ατομικών συμβάσεων εργασίας, καθώς και η υποχρέωση ανάρτησης αποδείξεων μισθοδοσίας των τελευταίων τριών μηνών.
Επιπλέον, από το 2026 και εφεξής, οι εργοδότες δεν υποχρεούνται πλέον να υποβάλλουν το έντυπο Ε4 (ετήσιος πίνακας προσωπικού) και το έντυπο Ε11 (ετήσιος πίνακας αδειών).
Μερική Απασχόληση και Εκ Περιτροπής Εργασία
Ο νόμος ρυθμίζει συνολικά τις συμβάσεις μερικής απασχόλησης και εκ περιτροπής εργασίας, συμπεριλαμβανομένων των διαδικασιών γνωστοποίησης μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ, των απαιτήσεων έγγραφης συμφωνίας και των υποχρεώσεων του εργοδότη. Καταργείται η υποχρέωση γνωστοποίησης στις αρχές κατά τη σύναψη των συμβάσεων εργασίας, περιορίζοντας περιττές γραφειοκρατικές επιβαρύνσεις.
Ρύθμιση Υπερωριακής Απασχόλησης
Ο νόμος προβλέπει τέσσερις ώρες νόμιμης ημερήσιας υπερωρίας, με ορισμένες ειδικές εξαιρέσεις. Η άρνηση του εργαζομένου να παράσχει υπερωριακή εργασία δεν συνιστά από μόνη της βάσιμο λόγο καταγγελίας της σύμβασης εργασίας, υπό την προϋπόθεση ότι η άρνηση αυτή δεν αντίκειται στην αρχή της καλής πίστης.
Διαχείριση Ετήσιας Άδειας
Η χορήγηση και η λήψη της ετήσιας άδειας πρέπει να καταγράφονται στο Πληροφοριακό Σύστημα ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ. Η άδεια οφείλει να καταχωρίζεται εντός του μήνα κατά τον οποίο χορηγείται, προκειμένου να διευκολύνεται η παρακολούθηση και να διασφαλίζεται ότι οι εργαζόμενοι λαμβάνουν την προβλεπόμενη ανάπαυσή τους.
Τμηματική Χορήγηση Ετήσιας Άδειας
Η άδεια μπορεί να χορηγείται τμηματικά, κατόπιν συμφωνίας μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου. Τουλάχιστον ένα τμήμα της άδειας πρέπει να αντιστοιχεί σε πέντε εργάσιμες ημέρες (σε σύστημα πενθήμερης εργασίας), έξι εργάσιμες ημέρες (σε σύστημα εξαήμερης εργασίας) ή δώδεκα εργάσιμες ημέρες (για ανηλίκους εργαζομένους), ώστε να διασφαλίζεται επαρκής χρόνος ανάπαυσης.
Παροχές Γονικής Άδειας
Καθιερώνεται ότι οι παροχές που συνδέονται με τη γονική άδεια είναι ακατάσχετες, αμεταβίβαστες και αφορολόγητες. Δεν υπόκεινται σε οποιαδήποτε παρακράτηση ή συμψηφισμό και δεν μπορούν να κατασχεθούν από το Δημόσιο ή τρίτους για χρέη, παρέχοντας ουσιώδη οικονομική προστασία στους νέους γονείς.
Άδεια Υιοθεσίας και Αναδοχής
Η άδεια μητρότητας επεκτείνεται και στις περιπτώσεις υιοθεσίας παιδιού, υπό τους ίδιους όρους και προϋποθέσεις που ισχύουν για τις βιολογικές μητέρες. Η διάρκεια και οι προθεσμίες χορήγησης της άδειας καθορίζονται αντιστοίχως, αναγνωρίζοντας ότι και οι θετοί γονείς χρειάζονται αντίστοιχο χρόνο προσαρμογής και οικογενειακής συνοχής.
Προστασία για Θετές Μητέρες
Η προστασία έναντι απόλυσης που ισχύει για τις εργαζόμενες μητέρες επεκτείνεται και στις θετές μητέρες (με παιδιά έως οκτώ ετών). Η καταγγελία της σύμβασης εργασίας απαγορεύεται κατά τη διάρκεια της άδειας και για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα μετά τη λήξη της, με αφετηρία τον χρόνο τοποθέτησης του παιδιού στην οικογένεια.
Διαδικασία Οικειοθελούς Παραίτησης
Οι γνωστοποιήσεις οικειοθελούς παραίτησης πρέπει να υποβάλλονται μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ. Ο νόμος καθορίζει τον χρόνο και τον τρόπο υποβολής, τα απαιτούμενα στοιχεία, καθώς και τη νομική ισχύ των ηλεκτρονικών γνωστοποιήσεων. Οι εργαζόμενοι οφείλουν να υπογράφουν αυτοπροσώπως, ηλεκτρονικά ή μέσω της πλατφόρμας gov.gr.
Η γνωστοποίηση αναρτάται στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ εντός δύο εργάσιμων ημερών, με αυτόματη ενημέρωση του εργαζομένου. Οι μονομερείς γνωστοποιήσεις ακολουθούν συγκεκριμένα χρονικά περιθώρια: τρεις εργάσιμες ημέρες συν δύο επιπλέον εργάσιμες ημέρες, εξασφαλίζοντας σαφήνεια και αποτροπή διαφορών.
Λόγοι Καταγγελίας Σύμβασης με Καταβολή Αποζημίωσης
Ο νόμος απαριθμεί ορισμένους λόγους που συνιστούν καταγγελία της σύμβασης εργασίας με δικαίωμα σε αποζημίωση, μεταξύ των οποίων: η μετακίνηση εργαζομένου στο εξωτερικό χωρίς τη συναίνεσή του, η καθυστέρηση καταβολής δεδουλευμένων αποδοχών και η αδικαιολόγητη μείωση οποιασδήποτε μορφής αμοιβής, ιδίως λόγω ένταξης του εργοδότη στο σύστημα Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας.
Ακυρότητα Απόλυσης λόγω Άρνησης Υπερωρίας
Ρητώς ορίζεται ότι η καταγγελία της σύμβασης εργασίας είναι άκυρη εάν πραγματοποιείται λόγω άρνησης του εργαζομένου να παράσχει υπερωριακή εργασία. Η άρνηση αυτή δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως καταχρηστική ή αδικαιολόγητη, γεγονός που προστατεύει τους εργαζομένους από πιέσεις και εξαναγκασμό.
Εφαρμογή Ergani για Κινητά Τηλέφωνα
Προβλέπεται η δημιουργία δωρεάν εφαρμογής «Ergani» για έξυπνα κινητά τηλέφωνα, μέσω της οποίας οι εργοδότες θα μπορούν να καταχωρίζουν, να υποβάλλουν και να τροποποιούν δηλώσεις και έντυπα στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ, χρησιμοποιώντας τους κωδικούς πρόσβασης ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ. Η εφαρμογή θα είναι προσβάσιμη σε άτομα με αναπηρία, διασφαλίζοντας την καθολική προσβασιμότητα.
Ψηφιακή Δήλωση Έναρξης Απασχόλησης
Κάθε εργοδότης υποχρεούται, πριν από την έναρξη της εργασίας, να υποβάλει στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ Ψηφιακή Δήλωση Έναρξης Απασχόλησης με τους βασικούς όρους εργασίας. Η δήλωση αυτή επέχει ισχύ μόνο εφόσον φέρει την υπογραφή του εργαζομένου (ιδιόχειρη, με εγκεκριμένη ηλεκτρονική υπογραφή ή με ψηφιακή επιβεβαίωση μέσω gov.gr) ή εφόσον γίνει αποδεκτή μέσω της εφαρμογής MyErgani. Οποιαδήποτε τροποποίηση των όρων απαιτεί την υποβολή Ψηφιακής Δήλωσης Τροποποίησης, η οποία επίσης πρέπει να γίνει αποδεκτή από τον εργαζόμενο.
Εφαρμογή «Fast Hiring»
Θεσπίζεται ειδική εφαρμογή «Fast Hiring» για συμβάσεις ορισμένου χρόνου έως δύο ημέρες ανά εβδομάδα. Πριν από την έναρξη της απασχόλησης, οι εργοδότες υποχρεούνται να δηλώνουν στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ τους ουσιώδεις όρους της σύμβασης και, στην περίπτωση αλλοδαπών εργαζομένων ή ανηλίκων, να αναρτούν τα απαιτούμενα δικαιολογητικά.
Οι εργαζόμενοι λαμβάνουν σχετική ειδοποίηση στην εφαρμογή MyErgani και πρέπει να αποδεχθούν τους όρους πριν από την έναρξη της εργασίας (και εκ νέου σε περίπτωση μεταβολών, μέχρι την έναρξη είτε του αρχικού είτε του τροποποιημένου προγράμματος, ανάλογα με το ποιο προηγείται χρονικά). Η νέα διαδικασία θα ενεργοποιηθεί με την αναβάθμιση της πλατφόρμας ΕΡΓΑΝΗ.
Όλες οι προστατευτικές διατάξεις και οι υποχρεώσεις σήμανσης μέσω της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας παραμένουν πλήρως εφαρμοστέες.
Οι άνθρωποί σας είναι η μεγαλύτερη σας δύναμή. Στην Privel Partners πιστεύουμε ότι τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή να επανεξετάσετε και να επικαιροποιήσετε τα εγχειρίδια Διοίκησης Ανθρώπινου Δυναμικού (ΔΑΔ) της επιχείρησής σας, ώστε να διασφαλίσετε την ευθυγράμμιση μεταξύ των εσωτερικών σας αναγκών και των τρεχουσών κανονιστικών απαιτήσεων συμμόρφωσης.
Για οποιαδήποτε σχετικό αίτημα, μπορείτε να απευθύνεστε στο payroll@privelpartners.gr.
